Op deze pagina delen we boeken die we gelezen hebben omdat we vermoeden dat ze leuk zijn voor anderen die ook geïnteresseerd zijn in systemisch werk.

We hebben de boeken ingedeeld naar:

• Boeken voor nieuwsgierige starters
• Boeken over systemisch leiderschap
• Boeken voor wanneer je zelf systemisch wilt werken

Mis je een belangrijk boek? Leuk als je mij dat laat weten.

Elke bak staat voor een generatie: je grootouders bovenaan, je ouders daaronder, en jijzelf in de laag daaronder. Heb je kinderen, dan staan zij weer onder jou. Volgens deze metafoor leef je pas voluit wanneer je in de juiste bak staat en voeding ontvangt van de generaties boven je.

Sta je echter naast of boven je ouders, dan raakt het systeem uit balans. Dat kan zich uiten in onverklaarbare gevoelens of gedragspatronen.

Voor wie?

Ik raad dit boek aan omdat het een goede introductie is voor wie nog niet eerder over familiesystemen heeft gelezen. En daarnaast is het interessant voor iedereen die benieuwd is naar diens eigen plek in het systeem.

Els van Steijn heeft inmiddels ook nog twee andere boeken geschreven. Omdat we haar eerste boek zo goed vonden, neem ik graag ook hier de opvolgers op:

• Fontein. Maak wijze keuzes
• Fontein. Vier je leven

Dit boek is een systemisch boek, en ook weer helemaal niet. De ingang die Siets Bakker kiest met haar boek ‘Rake vragen’ staat ogenschijnlijk helemaal los van systemisch werk. Slechts in het allerlaatste hoofdstuk van haar boek staat ze expliciet stil bij systemische principes.

In haar boek neemt ze de lezer vooral mee in de kracht van rake vragen stellen. Rake vragen, zijn vragen die iets in beweging kunnen zetten. Je krijgt als lezer suggesties aangereikt om zelf rake vragen te formuleren, maar je krijgt ook standaard rake vragen aangereikt. Voor wie dol is op voorbeelden, is de kaartenset Rake Vragen helemaal een aanrader.

Voor wie?

Voor wie raden we dit aan? Voor mensen die zich afvragen hoe het toch mogelijk is dat zij of de mensen om hen heen elke keer weer tegen dezelfde problemen aanlopen. Zowel in werk als privé.

Het boek ‘Ik ben kind dus ik voel waar mijn ouders zijn’ van Bibi Schreuder gaat niet alleen over kinderen, maar juist óók over je eigen rol als ouder, verzorger, leraar, therapeut etc. het is tenslotte een systemisch boek. 

Het is een helpend boek voor als je de behoefte hebt om systemisch naar kinderen te kijken en zo kinderen én jezelf beter te snappen.

Voor wie?

Het boek ‘Ik ben kind dus ik voel waar mijn ouders zijn’ is een aanrader voor iedereen die ouder is en of met kinderen werkt.

Alleen de titel vind ik al briljant: ‘Tegen de stroom mee’ van Jan Jacob Stam en Barbara Hoogenboom. Dit boek is geschikt voor leiders die interesse hebben in systemisch leiderschap. Het leert je welke systemische principes aan de orde zijn in organisaties en hoe je je daar als leider toe kunt verhouden.

Het is een soort basisboek om iedere keer weer even op terug te grijpen. Want in elk team, in elke samenwerking, in elke organisatie ontmoet je weer andere dynamieken die je als leider kunt duiden.

‘Systemisch coachen’ van Jan Jacob Stam en Bibi Schreuder is geschikt voor coachende leiders. Het boek is een goede basis, ook voor als je nog weinig weet van systemisch werk of systemische coaching. Het geeft een goede introductie op systemische principes. Het is heel toegankelijk geschreven, en wellicht minder technisch dan het boek ‘Tegen de stroom mee’.

In het boek krijgt de lezer veel uitleg over patronen én er is een uitgebreide symptonenlijst opgenomen die ook helpend kan zijn in coaching van collega’s of coachees. Ook dit boek is een fijn boek om achteraf nog zo af en toe te raadplegen.

Elmer Hendrix heeft in zijn boek ‘Tao en de kunt van familieopstellingen’ een prettige en eenvoudige schrijfstijl waardoor mogelijk vage onderwerpen ineens heel helder zijn. Het boek verbindt de wijsheid vanuit de TAO met de wetenschap die we hebben over familieopstellingen. Een logische combinatie. En juist ook weer verhelderend om het met die bril op te bekijken. We raden dit boek aan voor begeleiders van familieopstellingen.

‘Veldwerk’ van Michiel van der Ham en Siets Bakker had ook ‘receptenboek voor opstellingenwerk’ kunnen heten. In het boek staan 48 verschillende opstellingsvormen beschreven van 32 opstellers. Je kunt in het boek gemakkelijk opstellingsvormen vinden voor opstellingen met groepen, individuele opstellingen, opstellingen met vloerankers, tafelopstellingen of juist opstellingen in de verbeelding. Aan het einde van het boek komen een aantal ervaren opstellers aan het woord om over hun eigen stijl en werkwijze te vertellen. Door de diversiteit van opstellingsvormen en de diversiteit van de opstellers die aan het woord komen is dit een inspiratiebron voor opstellers. Ik gebruik dit boek zelf voor als ik inspiratie nodig heb voor opstellingen in organisaties.

‘Zinnen die de ziel raken’ van Elmer Hendrix is een aanrader voor begeleiders van familieopstellingen die nog geen eigen repertoire aan zinnen hebben. En daarmee bedoel ik zinnen die begeleiders van familieopstellingen aan representanten aanreiken om uit te spreken tijdens een opstelling. Zeker voor beginnende begeleiders kan het prettig zijn om via dit boek wat bekender te worden met de spreekstijl die tijdens familieopstellingen nuttig is.

Heb je zelf een goede boekentip? Leuk als je dat aan ons laat weten.